Máy tính phần trăm, giảm giá và mức thay đổi

Phần trăm là con số xuất hiện nhiều nhất trong đời sống và cũng dễ tính sai nhất: mức tăng lương, giá cổ phiếu lên xuống, tỉ lệ làm đúng bài thi, tăng trưởng doanh thu hay khuyến mãi đều dựa vào nó. Công cụ này gom các trường hợp thường gặp thành bốn chế độ, chỉ cần nhập số là có kết quả kèm công thức đầy đủ. “B% của A là bao nhiêu” tính A × B ÷ 100, ví dụ 20% của 350 là 70. “A chiếm bao nhiêu phần trăm của B” tính A ÷ B × 100, ví dụ làm đúng 45 trên 60 câu là 75%.

“Tỉ lệ thay đổi” có hai cách dùng. Chế độ so sánh nhận giá trị cũ và mới rồi tính (mới − cũ) ÷ cũ × 100. Doanh thu từ 80 triệu lên 100 triệu là tăng 25%, nhưng từ 100 triệu giảm về 80 triệu là giảm 20% chứ không phải 25%, vì giá trị gốc đã khác. Chế độ điều chỉnh tăng hoặc giảm một giá trị theo phần trăm, ví dụ 1.000 cộng 5% là 1.050. Các thay đổi liên tiếp không thể cộng thẳng: tăng 10% rồi giảm 10% chỉ còn 99% giá trị ban đầu.

Chế độ “giảm giá” nhận đơn giá, mức giảm và số lượng, hiển thị tổng giá gốc, số tiền tiết kiệm và số tiền phải trả. Mức giảm ở đây là phần trăm bị trừ đi: “giảm 20%” nghĩa là nhập 20 và trả 80% giá gốc. Các chương trình như “mua từ 500.000đ giảm 50.000đ” có thể quy đổi thành mức giảm thực tế để so sánh, trong trường hợp này là 10%. “Mua 1 tặng 1” tương đương giảm 50% nếu bạn cần cả hai món.

Một nhầm lẫn phổ biến khác là giữa “phần trăm” và “điểm phần trăm”. Lãi suất từ 2% lên 3% là tăng 1 điểm phần trăm, nhưng xét theo tỉ lệ thay đổi thì tăng 50%. Tin tức và báo cáo tài chính thường dùng điểm phần trăm khi nói về thay đổi của chính một tỉ lệ. Mọi phép tính diễn ra tức thì trong trình duyệt, kết quả hiển thị tối đa 6 chữ số thập phân.